‘Alliansen på fortsaltt valfiske bland äldre.’

Bu başlıkta bir oyun olduğunu sonradan öğrendim.

Bu seçimlerde benim kavrayamadığım oyunlar var gibisinden bir duygu oluştu bende.

Bir duygu bu, buna sezgi de diyebiliriz. Hayır öyle mistik bir şey de değil.

Şöyle ki ben içimden gelen sese kulak verdim.

Bu sezgiye varır varmaz, bir dedektif buldum.

Konuların içinden çıkılmaz olanlarını ona bırakıyorum.

Bu seçimler ancak dedektif pertavsızı ile anlaşılabilir.

Bu düşünceye hangi nedenle vardım? Açıklayabilirim.

Sağ köşede ve yanda tepe üstü monte edilmiş afişler var.
Bu afişlerde bu ülkenin başbakanı var.

Bu neden böyle diye bana sormayın? Ben de kimseye sormadım!

Afişin üzerinde yukarıdan aşağı iri puntolarla ‘MEGAFEL’ yazılı.

Kentte bu tür afişler çoğaldı. Sağdaki ise Center Parti Başkanı. Şaşkınlığım iyice arttı.

Bunun nedenlerini araştırmak için bir dedektif buldum. Bazı şeyleri yakında o açıklayacak.

İşte size bir afiş daha! Bunlar hem bakan hem parti başkanı.

Bu nasıl oluyor diyeceksiniz!

Böyle ise haydi şimdi işimize bakalım.

Değerli İzleyici,

Dün ‘bu sayfalara belgesel olacak fotoğraflar serpiştirme’ sözü verdim.

Gördüğünüz gibi bu sözümü sürdürüyorum, hiç de zevk almadan.

Fakat beni sevindiren meslektaşlarım açısından başka bir şey var.

Stockholm’den Türkiye’ye haber konusunda zorluk çeken rakip meslektaşlar için de bir kolaylık olacak.

Hani ayda yılda bir haberi zorlukla bulup çıkaranlar…

Zor bela haber yayınlatan hızlı muhabir meslektaşlar…

Onlar, bundan böyle ‘Dedektif Kim’ buluşları, keşifleri peşinde koşsunlar.

Kolay gelsin! Her ne ise biz hemen konuya geçelim. Dedektif Kim!

Evet! Adı; Mr Dedektif Kim. İster inanın, ister inanmayın! Bu böyle.

Sonuç olarak Mr Dedektif Kim, ayağının tozu ile İngiltere’den geldi.

Gelir gelmez dün verdiğim ilk başlık için şunu söyledi.

Pertavsızını kullanarak dedi ki; ‘Alliansen’ kelimesi bir oyun.

Aslında; ‘İktidar partileri’ demesi gerekir.

‘Hükümet’ demesi gerekir. Fakat gazete bir şaşırtmaca yaparak, topu boşluğa atmış.

Ben de Mr Dedektif Kim için yeni bir blog açmanın yararını düşündüm.

Sağdaki gazete başlığı gibi labirent havası veren haberleri o çözecek.

Yarın buluşmak üzere hoşça kalın…

Sevgi, içtenlik…

Tekin SonMez

Ağustos 2010, Stockholm
Fotoğraflar: Feryal Özkale Sönmez

Anadolu’da söylenir; tıpkı kulpsuz bir kazan gibi bu seçimler.

Neyi nereden tutacağınızı bilemiyorsanız el uzatmayın oraya.

‘Sıcak kestane,’ diyor İsveçliler, avucuna alırsan yakar!

Tıpkı işte bu tanım gibi, İsveç’te bu seçim dönemi çok civcivli geçeceğe benziyor.

Kolay değil yorum yapmak!

Kim kazanıyor, kim yitiriyor diye kahve falına bakmak daha iyi!

Bir kez İsveç, otuz yıl, yirmi yıl, on yıl önceki İsveç değil.

İnsanlar, rejimler değişti. Dünya da çok değişti İsveç de çok değişti.

Sağ köşedeki fotoğraf, seçime olan ilgiyi gösteriyor. Stockholm, ‘Kungsholmen’.

30 Ağustos 2010 günü öğleden sonra çekilmiş, evet sanat değeri yüksek bir fotoğraf. Evet hafiften çiseleyen bir yağmur da var.

Şimdi olaya nesnel gözle bakalım. Sahada kimse yok… Ne seyirci, izleyici ne de aktörler, oyuncular… Yine de bir oyun var… Sanal bir tiyatro… Evet!

Bilindik ezberlenmiş bozulmuş. Tüm kurallar, ilkeler, inançlar ayaklar altında, ya da tersi baş üstünde…

Aslında nerede oldukları belli değil.

Hani çok kestirmeden kızabilirsiniz.

Olur olmaz her durumdan, ‘vazife’ çıkarabilirsiniz kendinize!

(‘Vazife çıkarmak’ Türkçe bir deyim.)

Sağ köşede bir gazete haberi.

Deniliyor ki “Yeşil Parti, Stockholm’de hemen hemen başabaş.”

“Vazife çıkarmak,” gibi bir durum yok burada…

Daha ilk başta açık edelim.

Daha başka gazete haberleri de vereceğiz.Zorluk da burada!

Değerli İzleyici,

Bu sınırlamalardan sonra ne yapmak için buradayız?

Olayın neşeli yanlarını, hoş ve biraz da eğlenceli yanını görmek.

Bu da az şey olmasa gerektir.

Her söze, her afişe, her duruma kendinizi “ters düşürürseniz” yandınız.

Eğer bir partiye kendinizi yakın hissediyorsanız işiniz daha da zor.

İşte bu romantizm bitirir insanı, can evinden vurur!

Yandığınızın resmidir bu duygu.

Şu arkaik evrelerde kalmış romantizm, yakar tüketir sizi.

En iyisi mesafeli durmak siyasa dalgalarına.

Kim haklı, kim haksız…

Bu tür bir dalaşmaya da uzak durmak…

Bu sayfalara belgesel olacak fotoğraflar serpiştirmeyi unutmadan.

Böylece yine de belgecilik öne çıkacak demektir.
Sevgi, içtenlik…

Tekin SonMez

Fotoğraflar; Feryal Özkale Sönmez

Bu haberde her üçü de ortak ağırlık taşıyor. İl sınırları ile bu haberde kent Muğla. Muğla, salt Türkiye’de değil dünyada coğrafi bir benzerliği olmayan bir doğaya sahip. Bir ucu Ege, öteki ucu Akdeniz…

Sırtını Homeros’un anlatılarından tanıdığımız dağlara dayamış bir kent! Kıyılarında arkaik evre fizikçileri, matematikçileri, yazarları ve felsefecileri ile uygarlık tarihinde iz bırakmış bu topraklar, bugün Muğla diye adlandırılıyor.

Bu topraklarda üst düzey yaratıcı zeka sahibi olmakla ayakta kalabilir insan.

Bugünkü haberimiz bu üçlemeye uygun düşüyor. Olayda imgelem ve tasarım dehası olarak MELSA odak noktasıdır.

İnsan ise, MELSA çalışanları, şöyle ki daha bu tasarımın ortaya çıkışı ile kadınlar odak noktasıdır. Türkiye’de ilk bayan Vali Lale Aytaman’ın Muğla’ya gelişi ve girişimi ile 1995’te kuruluş çalışmalarıyla MELSA ortaya çıkar.

Böylece bu haberdeki üçlemenin sınırları; kent, insan, olay; somut ve anlaşılır haber nitelikleriyle çizildi. Buna, bu habere bir de el emeği olan annelerin üretimini ve ev geçindirme yollarına deggin bir iş/güç odağı oluşunu ekleyebiliriz. Bu özellikleriyle yaptığımız MELSA tanıtımı, aynı zamanda bir Muğla tanıtımıdır.

Değerli İzleyici,

Bir rastlantı sonucu yolumuz Muğla’dan ve MELSA’dan geçti. Muhasebe Müdürü Sayın Nazmiye Kulaç ile ardından İşletme sorumlusu Sayın Nuray Kuri ile tanıştık.

İyi de oldu.

MELSA, bir imaj olarak algı dağarımıza silinmeyecek şekilde işlendi.

MELSA’nın Muğla’da; kültür, ekonomi, turizm için nasıl önemli olduğunu gördük.

Verilen bilgiye göre, tütün, tütüncülük dar boğaza girmiştir bu bölgede. Tütüncülük yapılan köylerdeki kadınların işsiz kalması sıkıntı yaratır. ‘Bu kadınları başka nereye kanalize edebiliriz,’ diye Vali Lale Aytaman bir araştırma ile yola çıkar.

Bu köylerde daha önceden el dokumacılığının yapıldığı tespit edilir. Tütünde ve tarlada çalışan kadınlar, geçim sağlasınlar diye MELSA canyeleği olur.

Bu başlangıç ile bu olayda yine kadınların parmak izleri ortaya çıkıyor. Sayın Lale Aytaman unutulmuyor MELSA’da.

MELSA El Dokuması üretim sorumlusu Sayın Nuray Kuri’nin çalışma odasında, MELSA Muhasebe Müdürü Sayın Nazmiye Kulaç ile yaptığımız söyleşiyi birlikte izleyelim.

MELSA’nın ne olduğunu daha doğrusu ne olmadığını ondan öğreneceğiz.

Sevgi, içtenlik…

Tekin SonMez, 28 Temmuz 2010, Stockholm

SORU; Sayın Nazmiye Kulaç, MELSA nedir, ya da ne değildir?

YANIT; Sayın Sönmez, köylerde üretilen tütüne kota konulduktan sonra tütün tarlalarında çalışan kadınların işsiz kalması üzerine, işsiz kalan bu köylü kadınlara istihdam yaratma yollarını arayan Türkiye’nin ilk kadın Valisi Lale Aytaman, Yeşilyurt’ta el dokumacılığına yönelik olarak 1994’de bir kooperatif kuruyor.

İşte MELSA’nın temeli de 1994 yılında kurulan bu kooperatifle atılmış. O dönemde Lale Hanım’ın eski diplomat olmasından da kaynaklanan geniş çevresi sayesinde yoğun olarak alınan dokuma ürün siparişlerinin karşılanmasında gerek kapasite yetersizliği ve gerekse de köylülerin birbirleri ile geçimsizliklerinden dolayı zorluklar yaşanmış. Bunun üzerine, 1995 yılında Muğla Valiliği bünyesinde altı aylık bir el dokumacılığı kursu düzenleniyor ve hemen akabinde bu kursiyerlerin bilgi ve yeteneklerini hayata geçirebilmelerini teminen MELSA Muğla El Sanatları San. Tic. Ltd. Şti. kuruluyor.

SORU; 1994′teki kuruluş İlkeleri devam ediyor; Kadınlara iş alanı yaratmak. Melsa’nın çalışma alanlarını da öğrenebilir miyiz?
YANIT: Bugün MELSA, el dokumacılığı faaliyetlerinin dışında turizm ve kültür hizmetlerine de büyük ağırlık vermiş, bu alanlarda bölgede geniş bir şekilde tanınmış ve il bazında vergi rekortmenliği başarısını göstermiş bir şirket konumundadır.

SORU; ‘Dokumacılık kursları,’ dediniz. Dokumacılık yapılan başka yerler var mı?

SORU; Altmış beş bayan üretiyor! Neler üretiliyor Nazmiye Hanım?
YANIT; Yirmi beş kadın dokuma yapıyor, diğerleri nakış, bağlama, kanaviçe, dantel gibi el işleri yapıyorlar. Onların ürettiği dokuma kumaşlar ve el işi ürünleri atölyede değişik kombinasyonlarda tasarlanarak ev tekstili ve giyim ürünleri haline getiriliyor.

SORU; MELSA dokumacılık dışında, işlettiğiniz turizm alanları konusunda örnek verir misiniz?
YANIT; MELSA 2000 yılından bu yana dokumacılığın dışında turizm ve yerel kültüre yönelik faaliyetlerde de bulunuyor. Örnek vermek gerekirse, işte dünyaca ünlü Ölüdeniz plajını MELSA işletiyor. Ölüdeniz, MELSA tarafından işletilmeye başlandıktan sonra hem eski temiz ve güzel günlerine yeniden kavuştu, mavi bayraklı bir plaj haline geldi, hem de şirkete ekonomik anlamda çok büyük katkılar sağladı. Bununla beraber, Saklıkent Milli Parkını da, arada bir yıllık boşluk olsa da, 2003’ten bu yana MELSA işletiyor. Yine Ölüdeniz’in de içinde bulunduğu Kıdrak Milli Parkının günübirlik alanını da MELSA işletiyor. Bu sene şirketimiz, yamaç paraşütçülerinin ve diğer hava sporcularının Babadağ’dan Ölüdeniz’e atlayış yaptıkları hava sporları alanın işletmesini de üstlenerek, bu alanı uluslararası havacılık güvenlik standartlarına göre düzenledi.

SORU; Turizmden kazandıklarınızla ne yapıyorsunuz?
YANIT; Turizm işletmelerimizden elde edilen gelirler, bölge kültürüne, eğitime ve çevre köylerin altyapı hizmetlerine katkı sağlamak için kullanılıyor. Bazı örnekler vermek gerekirse; ‘Ormancı’ türküsüne kaynaklık eden ve neredeyse tamamen yıkılmış olan Belen Kahvesi’ni satın alarak aslına uygun şekilde restore ettik ve şu an bir müze-kafeterya olarak işletiyoruz. Yine aynı türküde geçen Gevenes Değirmeni de Melsa tarafından aslına uygun olarak restore edildi. Muğla’nın ilk belediye başkanının evi olan “Hacı Kadı Evi” de yine Melsa tarafından mirasçılarından mülkiyeti satın alınarak aslına uygun restore edildi. Fethiye’de 2011-2012 öğretim yılına yetiştirmeyi planladığımız bir meslek lisesi projemiz var, bu lisenin inşaatı tamamen Melsa tarafından finanse edilecek. Muğla Üniversitesi’nin değişik bölümlerinde okuyan toplam 85 öğrenciye burs sağlıyoruz. Ayrıca, faaliyet gösterdiğimiz belde ve köylerin yol, altyapı, cami, çocuk parkı gibi ihtiyaçlarının karşılanmasına katkı sağlıyoruz.

SORU; MELSA şirket olarak nereye bağlı? Çalışma düzeniniz nasıl işliyor?
YANIT; Biz Muğla İl Özel İdaresi’nin bir iştirakiyiz. MELSA, yüzde yetmişbeşi İl Özel İdaresi’ne ve yüzde yirmi beşi Muğla’ya Hizmet Vakfı’na ait bir limited şirkettir. Her ne kadar resmi kurumlara bağlı bir işletme olsa da, Melsa’nın işleyişi diğer özel sektör şirketlerinin işleyişinden farklı değildir. Yani, ertesi güne bırakılmaması gereken bir iş varsa ve olağandışı şartlar söz konusu değilse, o iş o gün tamamlanır.

SORU; Muğla kültür varlıklarını kurtarma girişimleri devam ediyor mu?
YANIT; Evet! Yatağan’a bağlı Bozüyük Beldesi Osmanlı döneminde büyük bir yerleşim merkeziydi. Antik dönemlere uzanan bir tarihi dokuya sahip olan bu beldede, Osmanlı ve Cumhuriyet dönemlerinde öğretmenlik yapmış olan Hacı Şükrü Bey’e (Bilginsoy) ait evi mirasçılarından satın alarak restore ettik, şu an bu ev butik otel olarak hizmet veriyor. Yine aynı beldede bulunan Cemil Toksöz Konağı’nı da satın aldık; Kentsel Sit alanı içinde yer alan bu konağın restorasyon projesi, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun onayından geçmiş durumda. Konak, önümüzdeki günlerde restore edilecek.

SORU; Ressam Osman Hamdi Bey ile ilişkili bir çalışma da var mı?
YANIT; Evet! Aslında aynı zamanda bir arkeolog ve Türkiye’nin ilk müzecilerinden olan Osman Hamdi Bey’in Yatağan’daki Lagina kazılarına başkanlık ettiği sırada kazı evi olarak kullandığı evi satın aldık, aslına uygun restore ettik. Şu anda bu evin mefruşatı ve müze-eve uygun iç dekorasyonu Genel Koordinatörümüz İbrahim Akaoğlu’nun önderliğinde Atölye Sorumlumuz Nuray hanım tarafından yürütülmektedir. Önümüzdeki günlerde Osman Hamdi Bey Müze-evi olarak açılışı yapılacak. (Not: Bu müze-ev 24 Temmuz 2010’da Muğla Valisi Fatih Şahin tarafından açılmıştır.)

SORU; Nazmiye Hanım, çok kapsamlı çalışmalardan söz ettiniz. İl Özel İdaresi’ne bağlı şirket olarak MELSA bu kadar başarıyı kimlerle paylaşıyor? Tümü de kadınlar mı?
YANIT; Şimdi Melsa’nın kuruluşunda bir kadın parmağının olduğu bir gerçek! Sayın Lale Aytaman’ı anmamak mümkün değil. El dokumacılığı faaliyetleri tamamen kadınlar tarafından yürütülüyor. 2000′den beri Ölüdeniz’de şube müdürlüğü görevini yürüten ve şu an genel koordinatörümüz olan İbrahim Akoğlu’nun şirketimizin turizm alanında bugünlere gelmesinde çok büyük katkıları olmuştur ve olmaya da devam etmektedir. Ölüdeniz dışında Kıdrak, Saklıkent ve Babadağ’ın çok kısa zamanda hizmete hazır hale gelmesi kendisinin ve Fethiye şubemizde çalışan ekibimizin başarısından olsa gerek. Tabii şirket ortaklar kurulunu oluşturan İl Özel İdare ve Muğla’ya Hizmet Vakfı temsilcilerinin şirket faaliyetleri ile birebir ilgilenmeleri ve önümüzü açmaları tüm bu başarıların asıl kaynağıdır. Ki bu ortaklar kurulu Sayın Valimiz ve İl Özel İdare Genel Sekreterimiz’den oluşmaktadır.

SORU; MELSA’yı bir daha özetleyelim ister misiniz?
YANIT; MELSA’nın kuruluş amacı kadınlara istihdam sağlamak ve yöresel el sanatlarını yaşatmaktır. Bunun dışında Muğla kültürünü yaşatmak ve eski kültür varlıklarını imkanları doğrultusunda gün yüzüne çıkarmaktır. Doğal çevreye ve kültürel değerlere saygılı, katma değeri yüksek turizm faaliyetleri yürütmektir.

SORU; MELSA’nın iş alanları daha çok hangi kurumlara bağlı ve ne tür bir paylaşma var aranızda?

YANIT; Faaliyet gösterdiğimiz yerler daha çok Fethiye ve Muğla merkezidir. Turizm ile ilgili bütün işlettiğimiz yerler Orman Bakanlığı Milli Parklar Genel Müdürlüğü veya Özel Çevre Koruma Kurumu’ndan kiralanmıştır. Bu kurumlara, imzalanan protokoller doğrultusunda elde ettiğimiz gelirlerden belli oranlarda pay vermekteyiz.

Tekin SonMez, 24 Mayıs 2010, Muğla

AYRICA BAKINIZ; http://kentinsanolay.blogspot.com/

İnsan kaynağı olarak kalite; dinamik, verimli, hayal gücünün çıtası yüksek, geçmişi de emek öğesi ile beslenmiş bir arka plan belgesidir. Kaliteli insan kaynağında bir değil birkaç ütopya vardır.

Sınırsız imgelem gücü vardır. İstanbul, Kars nereye giderseniz gidin insan kalitesi düşünce, hizmet kalitesi; imgelem, tasarım kalitesi, rafine yaşam standardının çıta seviyesi de aşağı düşüyor.

Değerli İzleyici,

Stockholm’de bazı işleri bir süredir göçmenler yapıyor. Gerek sığınmacılar gerekse Uluslararası Af Örgütü ya da Birleşmiş Milletler kontenjanlı yabancılar; insan kaçakçılığı yolları ile Afrika’dan, Güney Amerika’dan, Mısır, İran, Irak, Rusya, Hindistan, Vietnam, Tayland vb., gelenler İsveç’te bir süredir kent otobüsleri/metro tren sürücülüğü, park, yol, metro temizliği, yaşlılar bakımevi işlerine girdiler.

Belli global kriterlerle balon gibi şişirilen işletmeler temizlik, bakım adı altında kendi taşeronlarını da yaratarak bu işlere girdiler. Temizlik, bakım kalitesi düştü. Stockholm kirlendi.

Kapadokya’da şu görülür. Kaliteli ağız tadı ve yaşam gustosu olan aydın insanlar İstanbul’dan Kapadokya turizm sektörü alanına girdiler. Kapadokya kalitesi yükseldi.

Ürgüp, Göreme, Uçhisar kısaca Kapadokya bizi her konuk edişinde damıtık kalite kriteri olan genç, dinamik, coşkun imgelem gücü, çıtası yüksek olan insanlarla tanışıyoruz.

İşte onlardan bir grup. Kapadokya’da entelektüel bir ütopyanın gerçekleşmesinde dört kişi; Filiz/Murat ve Ülkü/Levent ve bir aşk öyküsü ve onun adı ise; Doğa…

Doğa! İmgelem, eğretileme, bir metafor olarak alınabilir Doğa! Kapakta ilk görsel sunum var; turuncu kazaklı! Kapadokya entellektüel ütopyasının gerçekleşmesinde Ülkü Levent aşk öyküsünün çocuğu, olsa olsa Doğa olacaktır.

Değerli İzleyici,

Burada bir parantez; Kapadokya için de karşılıksız tanıtım ilkemiz var. Ürgüp Belediyesi Basın Halkla İlişkiler yetkilisi Aslı Hanım bize iki gece olanağı sağladı. Bu süreye dört söyleşi sığdı. Stockholm, İstanbul, Ankara, Ürgüp’e bakın; gidiş/dönüş hiçbir yerden maddi katkı ve destek aramadık.

Yerel tarih; Belediye Başkanları söyleşileri kalır. Başkanlık programları, rastlantılar ve başkanlık danışmanları hüneriyle oluşan bir trafiktir bu. Nevşehir Belediye Başkanı danışmanı aşılamadı. Bir akşam önce son dakika telefonu ile Göreme Belediye Başkanı Sayın Nuri Cingil, sabah Ürgüp Belediye Başkanı Sayın Fahri Yıldız söyleşilerine koştuk (altta) yola geç çıktık ve Uçhisar Belediye Başkanı Sayın Osman Süslü söyleşisi (altta), Ankara yolu karanlığa kaldı. Basın/Halkla İlişkiler yetkilisi Özge Hanım çözüm üretti bir gece konuk etme önerisi yaptı. Rastlantılar diyalektiği ve Özge Hanım’ın becerisi burada sahne aldı ve Doğa’yı, Şıra’yı tanıdık. Evet ne yazık balon şenliğini kaçırdık. Ülkü Hanım hayıflandı! ‘Söyleseydim. sabahları hava açıksa burdan yükseliyorlar.’

Kaya odada o gece geçti, balonlu erken doğa şöleni kaçtı.

Fakat son an, Erciyas’ı ince iplerle Şıra Teraslarına çektik; Filiz/Murat ve Ülkü/Levent dörtlüsünü tanıdık; Uçhisar’da damıtık bir tad ve yaşam kalitesi; Kapadokya kazanmış!

Şarap, bağcılık öğretim görevlisi olan Murat Bey söyleşisi http://kentinsanolay.blogspot.com/ kulvarında koşacak.

Kardeşler, abla Filiz Hanım, İtalyan, Levent Bey İspanyol; ikisi de filoloji mezunu. Ülkü Hanım ekonomist. ‘Otel Şıra Kapadokya’ ütopyasını ve kendilerini yakından tanıyalım.

Burada bir ütopyanın yükselişini görüyorum. Ülkü/Levent Özkıran ve Filiz Yankı ile doğaçtan biraz da tanışma havasıyla söyleşiyoruz. Nasıl! Nasıl oldu, diye soruyorum.

Levent Bey, Ülkü Hanım’ın eşi, Doğa’nın babası diyor ki; ‘91′de kokartlı rehber oldum, şu an da devam ediyorum. 2001′de burayı satın aldık. Kapadokya’nın farklı bir yere gideceğini biliyorduk, ama 2001 yılına kadar buralar harabeydi.

Ben, Ankara, Cebeci İltekin İlkokulu, Mimar Kemal Lisesi, 86’da, Asronomi ve Uzay Bilimlerinde iki sene okudum, sonra bölüm değiştirerek İspanyol Filolojisini bitirdim. Turizm o zaman rağbet görüyordu, yavaş yavaş rehberliğe başladım, uzun yıllar hep Anadolu rehberi olarak çalıştım. O şekilde, işte.. başlangıç olarak İstanbul olmak üzere, tüm Anadolu’da büyük turlara rehberlik yaptım yıllar boyunca.

Rehberlik bugün ne durumda?

Tekin Bey, Türkiye’de rehberliğin kalitesi de gitgide düşmeye başladı, herşeyin kalitesinin düşmeye başladığı gibi. Eskiden rehberler kaliteliydi. Bizim Murat’ın dönemi! Hakikaten rehberlerin herbirinin diplomat olduğu, Türkiye’yi en iyi şekilde tanıttığı insanlar vardı. İşin içerisine para girmeye başladı, daha ticari bakmaya başladı acentalar, rehber enflasyonu yaratıldı. Kalite çok önem taşımamaya başladı, grubun başında olsun da, hani çok fazla bir şey anlatmasa da olur tarzında, daha bir para kazanmaya yönelik rehberlik doğdu açıkcası, biz soğuduk.
Ülkü Hanım, Levent Bey öncesi siz de rehberlik yaptınız mı?

Tekin Bey, ben buraya gelinceye kadar, daha doğrusu Levent’le evlenene kadar turizmle ilgim yoktu. Ekonomi okudum. Reel sektörde satış pazarlama müdürlüğü yapıyor turist olarak geziyordum. Beş sene kadar önce bıraktım, burada turizmci oldum.

Filiz Hanım, sizin böyle bir büyük rüyanız var mıydı?

Tekin Bey bir şunu hayal ediyorum; zaman zaman aramızda konuşuyoruz.. biz dördümüz de eşimle ben de evet, Bozcaada tutkunuyuz. Bozcaada’ya ben ilk gittiğimde Bozcaada’ya aşık oldum. Evlendiğimiz ilk yıllardı. Hepimiz çok mütevazı insanlarız işte bütün bu birikimlerimizle bir bağ aldık orda. Şimdi takılıyorum, diyorum ki bir bağ da burada evet…

Ülkü Hanım, sizleri tanıdık; dört kişi çok yakın, içtenlikli çaba gösteren, yaratıcı düş gücü olan bir aile, bu zinciri büyütmeyi düşünür müsünüz, beş on yıl sonra? Aynı şeyin bir benzerini Ürgüp’te, bir benzerini Bozcaada’da.. böyle bir şey olabilir mi sizin ikinci bir otel rüyanız yok mu?

Tekin Bey, çok yanlış bir zamanda sordunuz! İstanbul’u özlüyoruz! İnşaat aşamasında gidebiliyorduk, iki üç ayda bir bulunuyorduk orda. Ama açıldıktan sonra iş için gidiyor, başka bahanelerle çok kısa zamanlı kalıp geliyoruz, şu anda bir yorgunluk var, o yüzden yanlış zamanda sordunuz dedim. Ama, şöyle, sizin dediğiniz gibi, şimdi otelde işler yoluna oturmuş olsa, resepsiyonda birisi olsa, mutfakta Filiz’in yardımcısı olsa da, biz bir yer almış olsak.. restore etsek, aslında hoş tabii bunlar.. restore ediyor olsak, rahat rahat, işin başında.. Güzel bir rüya.

Filiz Hanım sizin Bozcaada aşkı devam ediyor değil mi?

Tekin Bey, bu proje için, yani ilerisi için onu düşünecek ve yapacak gücümüz şu an yok. Fakat, o bağlamda Levent ve Ülkü’ye diyorum ki, Murat ile biz Bozcaada’da keşke şöyle küçücük bir yer yapsak ilerde. Buradan giden misafirler, mesela İtalyanlar, bir hafta gezerler, bir hafta denize girerler. Bozcaada’yı bilenler son yıllarda arttı ama çok da turist yok. Yani turist gitmez Bozcaada’ya, yavaş yavaş artmaya başlamış. Orda bir yer yapsak da diyoruz, burda kalan misafirlerimizi oraya göndersek, ordan buraya gelseler.. böyle.. bir rüya tabii.

Sevgi, içtenlik…

Tekin SonMez, Aralık, 2009 Uçhisar, Nevşehir

Fotoğraflar; Feryal Özkale Sönmez

Bu söyleşinin öteki bölümü için
(http://aktifetkin.blogspot.com/)

ve

http://cappadociatekinsonmez.blogspot.com/

bakınız.

İlkin toprak, su, hava ve güneş dörtlüsünün ortaya koyduğu ürünlere bakmak yeter. Bunları çok uzaklarda aramayın!

Stockholm’un devasa botanik müze sarayında aramayın.

New York’da, Londra’da, Güney Afrika’da, Paris’te, Venedik’te aramayın!Evet oralarda da vardır!

Bakın! Çevrenize bakın neredeyiz? Muğla, Köyceğiz, hemen Toparlar’ın alt tarafı, Ekincik, Sultaniye yolu…

Giz verir gibi bu kadar açık adres vermek yeter mi? Bakın orada kimleri göreceksiniz? Bir kaşif var orada!

Doğa kaşifi!

Dr. Ragıp Esener, orada Köyceğiz’de bir ütopya peşinde koştu, yaşadı ve onu ‘Saklı Cennet’ içinde gerçekleştirdi.

Muğla Köyceğiz çevresinde yaşayanlar! Sizlere sesleniyoruz! Güzeli neden uzaklarda arayacaksınız?

Bakın hemen çok yakında bir adım ötede doğa harikası renk renk görsellikler sizleri bekliyor.

Şirin Köyceğiz kent merkezinden Batı yönüne, Ekincik/Sultaniye yoluna sürün. 2 km bile gitmeden, hemen sağdaki köprüden geçer geçmez soldaki yüksek palmiyelerin altından içeri girin. Doğa ve  çiçek kaşifi Dr. Ragıp Esener ve zarif eşi mimar Leyla Esener orada sizleri bekliyorlar…

Değerli İzleyici,

Ben ve eşim Feryal Hanım, tıpkı böyle sürdük. Görkemli seyirliklerden çekimle birlikte Sayın Ragıp Esener ile kısa bir söyleşi de yaptık.

Geçen yıl sonu Stockholm’den Muğla ve Köyceğiz’e de yolumuz düştü.

Bu yeni blog ile Köyceğiz ve çevresine, modern medya türü bir gazetecilikle tanıtım katkısı vermek üzere seri, katılımcı söyleşiler yaptık.

Daha önceleri ‘Simgesi Yeni Karia, Karia Arkaik’ adlı belgesel kitapta yayınlanan (2005) söyleşi sonrası, önceki iki sayfayı Köyceğiz Belediye Başkanı Sayın Erbay’ın söyleşisine ayırdık.

Saklı Cennet Köyceğiz’de, Palmiye Müzesi ütopyasına yıllar veren Dr. Sayın Ragıp Esener bu kez aşağıdaki sunum ile birlikte internet sayfasında.

Daha sonra ikinci bölümle sürecek söyleşiyi ve renk renk doğa sanatı örneklerini izleyelim.
Sevgi içtenlik… Tekin SonMez

SORU; Sevgili Ragıp Esener, 2002’de sizinle söyleşi yaptık. Dediniz ki ‘Türkiye’de Rize’den sonra hemen hemen en çok yağış alan bölge burası.’ İklim değişikliği söyleniyor. Köyceğiz’de değişti mi?
YANIT; İklim devam ediyor. Yağmurlar son yıllarda azaldı.

SORU; Bir müze tasarımınız vardı, bu Palmiye Müzesi tasarımı bugün ne aşamada?

YANIT; Bizim düşüncemiz yaşayan palmiye müzesiydi.

O oldu sayılır. Tabii eksik türler, büyümeyen bitkiler var ama en azından bir nüvesi oluştu.

SORU; 2002’deki söyleşide; ‘bahçemizde yaklaşık 100’e yakın palmiye türü var dediniz. Bu sayı nedir şimdi?
YANIT; Palmiye türü sayımız 140, bütün bitkiler 1000’in üzerinde.

SORU; Bu bir rekor sayılabilir mi?
YANIT; Botanik bahçesi için sayılmaz. Çok büyük örnekler var tabii.. ama bunda doğal bitkiler dahil değil. Doğal bitkilerimizi ben de tanımıyorum fazla, ama herhalde birkaç yüz çeşit doğal bitki bahçede var.

SORU; Doğal bitki, doğal beslenme bitkileri mi?
YANIT; Hayır! Buranın doğal bitki örtüsü, mesela küçücük otlar, çalılar bu tanıma giriyor.

SORU; Enerji veren bitkiler.. ilginiz devam ediyor mu?

YANIT; Şifalı bitkilere devam ediyoruz. Bazı, gene tropik bitkilerin Türkiye’de ilk üretimlerini yapıyoruz.

SORU; Çin’den getirdiğiniz bitkiler var, bunlarla da ilginiz devam ediyor mu? Bunları değerlendirebiliyor musunuz, insanlara şifa vermesi açısından. Bir sunum yapabiliyor musunuz?

YANIT; Bunlarla özellikle uğraşan kimseler var, bizde olduğunu biliyorlar, sadece fidan olarak veya fide olarak satış yapıyoruz.

Köyceğiz, Kasım 2009

Fotoğraflar; Feryal Özkale Sönmez, Söyleşi; Tekin Sönmez

Hemen tüm hamlelerde bio enerji ve çevre gibi anlatımlar öne çıkıyor fuarlarda.

Mavi gezegen avuşlarımızın içinde sanki!

Motorlu araçlarda en son buluşlar nedir?

Elektirikle işleyen otomobil taslakları!

Isı ve ışık enerjisi konusunda en son önermeler nedir? Güneş enerjisi!

Ütopik yeni bir dünya tasarımı, bir kasırga gibi hızla gerçeklik düzleminde ele alınırken bio enerji ilk başvuru kaynağı oluyor.

Yapı, inşaat sektöründen, enerji üreten ürünlerin yapımına dek hemen her yerde doğal malzemeler örnek veriliyor.

Elektrik mi söz konusu, rüzgar var! Gaz mı gerekiyor, güneş var!

Böyle gelişmeye ve evrilmeye açık tasarımlar insanları umutlandırıyor.

İyi, hoş şeyler bu tür tasarımlar. Gerçek nedir? Doğru tümce şöyle olmalı!

Enerji konusunda gerçek nedir?

‘Malzeme kütüphaneleri’ diye bir sunum da var yanda.

Gerçekten de böyle bir inşaat/yapı kütüphanesi var mı?

Mavi gezegenin enerji stoklarının geleceği var mı?

Bence bu tümce, gerçeği daha yalın veriyor.

Enerji konusunda gerçek!

Kitlelerin bugünkü refah düzeyi, gelecek yirmi yıl garanti edilmiş olsun diyelim…

Yirmi yıl sonrasında ne tür bir enerji bu refah düzeyini sürdürür…

Bakın işte bu tartışmalıdır.

Tartışmacı tüm aktörler, hangi rolü üstlenirseler üstlensinler…

Buraya dikkatle bakın, bu aktörler bir ayakları ile yere basarken, öteki ayaklarıyla boşlukta, hatta bir ayakları havada duruyor.

Kim bu aktörler? Enerji kaynaklarını bir ellerinde tutan yöneticiler?…

Direktörler, geleceğin tasarımına soyunmuş toplum mühendisleri… siyaset aktörleri…

Gelişmekte olan ülkelerin durumu ise daha da zor.

Her toplumda, belli kesimlerin doğaya dönüş programları iki sorunsalı de yedeğinde getiriyor.

Doğaya dönüş ilkel yaşama dönüş mü olacak?

Doğaya dönüş, köy ve kır yaşamı ise bu alanlarda bugünkü refah düzeyi olacak mı?

Avrupa Birliği altında görünen ülkeleri de ikiye, üçe ayırabiliriz.

Siz dörde de ayırabilirsiniz.

İskandinavya ülkeleri, doğaya dönüş derken, doğal enerjiden söz ediyorlar.

Türkiye’de olduğu gibi köylere, kırlara dönüş daveti değildir bu.

İskandinavya ülkeleri doğa enerjilerini daha çok kent yaşamı içinde kullanma projeleri peşindeler.

Bu ülkeler, nüfus hareketleriyle stabil oldukları için, bu programlarda uygulama oranı fazla zorluk çıkarmaz görünüyor.

Güney, AB Akdeniz Ülkeleri ise daha farklı programlar uygulasalar da, sonuç olarak enerji konusunda daha çok sıkınılı bir döneme geçecekler gibi görünüyor.

Bu ülkelerde nüfus hareketleri, İskandinavya ülkeleri kadar stabil değil.

Enerji tüketiminde etken olan bir durum da yükselen nüfus hareketlerinin ortaya çıkaracağı fazla tüketimdir.

Bu iki çizginin dışında, dengeli nüfus hareketleri olan İskandinavya ülkeleri doğal enerji kullanımı ile birlikte, tutumlu enerji kullanımı teknolojsi için de uğraşıp duruyor.

Evet! Bunlardan birisi de ‘tasarruf’ teknolojisi! Spara energi!

Enerjiyi nasıl daha az kullanarak, yine aynı sonucu alırız teoremi üstüne saat gibi işleyen çalışmalar var.

Yapı- inşaat endustrisi, ortaya çıkan yeni dalga alıcıları da göz önünde tutacak.

Nüfus hareketlerini kontrol altında tutulmasıyla birlikte yaşlı ve fakat sağlıklı olan toplumun orta kesimi de yeni enerji bağlamında ortaya çıktılar.

Bu alıcı gruplarından birisi yaşlı ve fakat sağlıklı olan “seniorerna” başlığı altında anılan gruplar var.

Bunlardan “seniorerna” grubunun gelecekteki ev istekleri sağlıklı yaşlılar ve zengin olan gruplar diye ikiye ayrılıyor.

Yeni bir dünya tasarımında, yeni enerjilerin olduğu ve yapımında doğal malzemelerin kullanıldığı yeni evlerde yaşamak isteyenler…

Para sorunu bulunmayan ve vilları yeğleyen grup…

İskandinavya’da inşaat yapı sektörü ile, enerji sektörü bu iki alıcı grup doğrultusunda yeni projeler peşinde atbaşı birlikte koşuyor.

Sağlam yatırımı seven, güçlü alıcı bunlan…

Bu sektör bu iki grup üzerinden yeni üretim referansları veriyorlar ve doğacı projelerle ortaya çıkıyor ve hamle üstüne hamle yapıyorlar…

2014’e kadar olan sürede programlar tam gaz ilerliyor.

Geleceğe açık ve geleceği açık böyle bir toplum var İsveç’te.

Yeniden dünya tasarımı da, doğayı nasıl ederiz de daha insanca kullanırız ve doğa insan uyumunu nasıl sağlarız tartışmalarıyla ilerliyor.

Bu türden konular yaşlı genç, erkek kadın denmeden açık ortamlarda tartışılıyor.

Orman ürünleriyle yapılan bir tasarım da büyük ödül aldı bu fuarda.

Aşağıda tasarımı yapan iki genç ve yanda ise tasarım olan ağaçlardan bir yapı.

Bu tür faurlar da her türlü yeni buluşlar, özellikle gençler gönendiriliyor.

İşte ağaç tasarımı konusunda ödüllendirilen iki genç geleceğe nasıl da umutla bakıyorlar…

Bu arada yapı/inşaat sektöründe çalışanların durumu nedir, diye sorabilirsiniz.

Görüldüğü gibi biraz da merak isteyen, bu eğlenceli olduğu kadar eğitici ve öğretici konu sürecek…

Sevgi, İçtenlik…

Tekin SonMez

12 Nisan 2010, Stockholm

Fotoğraflar; NİS Media, Feryal Özkale Sönmez – Tekin SonMez

İş bu kadar da değil! Daha fazlası da var! Geleceğin ressamları haldır haldır fakat barış içinde boyama yapıyorlar masalarda. Bebek yapan çocuklar, yaptıkları bebeklere isim ve kimlik verecekler! Bakın daha neler var? Her bebek bir doğum tarihine sahip olacak. Bu bebekler de öteki tüm etkinlik ürünleri gibi bir çocuk müzesi için yapılan çalışmalardır.

Evet! Çocukların ürettikleri her şey, şöyle ki bu birikimler, tasarlanan müzenin izleyiciye sunulabilir nesnel görsellikleri olacak… Şaşırdınız mı! Bir müzeye gideceksiniz ve çocuk konusunda ne varsa orada izleyeceksiniz! Olacak şey mi, olağan bir durum mu bu? Durun bakalım! Daha gün batmadı, akşama daha çok var!

Yüz dolayında sandal gün batmadan denize açılacak ve bu çocuk şenliği ile süslenmiş barış balonları gökyüzüne uçacak. Bundan böyle mektup güvercinleri olmayacak!

Bakın burası çok önemli! Balonlar çocukların yazdıkları mektupları taşıyacak.. uzaklarda tanımadıkları kardeşler için.. şunlar var satır aralarında bu mektupların; ‘savaş olmasın! Çocuklar ölmesin!’

Sözü daha fazla uzatmadan,’dünyanın tek çocuk bayramına sahip olan bu ülkenin, bu bayramı çocuklarına çok iyi anlatması lazım,’ diyen eğitimci, yaratıcı çocuk oyunları uzmanı ve grup başkanı Sayın Necla Ülkü Kuglin’e mikrofunu uzatıyor ve doğrudan söyleşiye giriyoruz.

Söyleşi boyunca çocukların yer aldığı görselliklere de yansıyan ve çocuklar için hazırlanan araç ve gereçlerle yol alacağız ve bir rüya falına bakar gibi bir ütopyanın nasıl gerçekleşebilirliğini de hep birlikte düşüneceğiz… Sevgi, içtenlik…

SORU; Sayın Necla Ülkü Kuglin, bu balonlarla şenlikli ve topaçların fıldır fıldır döndüğü parkta ve evet çocukların masalarda boyama yaparak yaratıcı düş peşinde koştukları bu parkta, daha doğrusu Datça’da ne yapmak istiyorsunuz?

YANIT; Amacımız şu.. okullarda kıstırılmış olan çocuklara biraz mutluluk ve umut vermek, oyun coşkusu yaşatmak.. bir alt amacımız oyuncağın yapılabilen, tamir edilebilen bir şey olduğunu göstermek.

SORU; Bir algı olarak ‘kırılan oyuncağın, onarılabilirliği duygusu ile mutluluk ve umut vermek, bir de ‘okullarda kıstırılmış olan çocuklar,’ dediniz… Nasıl bir yöntem kullanıyorsunuz Necla Hanım?

YANIT; Yaratıcı drama yöntemi kullanıyoruz. Tekin Bey, bu oyunlar, yaptığımız çalışmalar ona bağlı. Şimdi bu açılış şenliğinden ve oyunlardan sonra birkaç atölyeye bölünecekler, kıyafet değiştirerek masa başına gelecekler, masa oluşturacaklar.

SORU; Seslendireceğiniz seçilmiş bir masal da var mı?

YANIT; Evet! Datça ile ilgili bir masal anlatacağım onlara. O masalı canlandıracaklar o masalın kahramanlarını oluşturacaklar, yazacaklar ve şenliğin gazetesini yazıp resimleyecekler. Öte yandan da bebek yapıyorlar burda, bebeklere kimlik verecekler, henüz bilmiyorlar onu, her bebeğin bir annesi, bir babası ve doğum tarihi ve adı olacak. Bütün bu çalışmaları akşam sergileyeceğiz.

SORU; Tüm gün salt bunlar mı olacak, başka oyunlar var mı?
YANIT; Yüz adet sandalımız var, akşam beş civarında bu tahta sandallarla denize ve uçan balonlarla gökyüzüne barış ve kardeşlik mektupları yollayacaklar.

SORU; Datça’da kaç yıl oldu? Projenizde çocuk müzesi gibi ütopya da var mı?
YANIT; Burada, bu beşinci yılımız.

Evet! Bugün Datça Belediye Başkanımızı, Sayın Şener Tokcan’ı bir çocuk müzesi kurmak için ikna etmeyi düşünüyoruz.

SORU; Datça’yı nasıl keşfettiniz, şöyle ki buraya ilk ne için geldiniz, nasıl oldu?

YANIT; Tekin Bey, ben buraya kitaplarımı imzalamak üzere bir yazar olarak beş yıl önce geldim. Evet ilk defa gelmiştim ve bu iş burada bu şenliğe dönüştü.

SORU; Çok coşkulu bir şenlik! Her şenlik bu parkta mı oldu?

YANIT; Evet! Bu park artık çocuk şenliğinin yapıldığı park olarak anılıyor.

SORU; ‘Çocuk şenliğinin yapıldığı park,’ diye anılan bir yer oldu burası, dediniz. Datça! Başka bir yer değil de neden Datça?

YANIT; Bir çocuk müzesi ile buranın çok güzel olacağını düşünüyorum. Çünkü Datça’nın müzesi yok. Adı çocuk müzesi, böyle bir girişim var, fakat henüz gerçekleşmedi Çocuk müzesi kavramı bile henüz oturmadı.

SORU; İlk nasıl yeşerdi bu fikir ve nasıl filizlendi ve bu günkü meyve verimine dek neler oldu, kısaca değinir misiniz?

YANIT; Biz on yıl önce bu çalışmaya başladığımızda bizimle alay edenler oluyordu. Ne yani çocuklara ayrı müze mi yapıyorsunuz, çocukları mı sergileyeceksiniz diye. şimdi kavram gelişmeye başladı, çocuk müzesinin ne olduğunu herkes biliyor artık. Ama henüz yerimiz yok ya da hala yerimiz yok.

SORU; Başka kentlerde girişim yapmadınız mı?

YANIT; Ankara’da bazı görüşmeler var, bunlar henüz hayata kavuşmadı. Bir başka projemiz var, Anadolu kültürlerini çocuklarla birlikte tanımak üzere belki buradan Türkiye’ye özgü, birçok değişiklikleri olan bir çocuk müzeleri zinciri ortaya çıkacak.

SORU; Necla Hanım bu bir düş, bir masal! Bakın! Datça’yı yürekten vurdunuz! Sonuç işte burada! Topaçların haldır haldır döndüğü bu parka adını veren, çocukları boyalarla ve kimlikli masal kahramanlarıyla yepyeni bir dünya yaratmaya yönelten bu ütopyanın Datça’ya vardığını görüyoruz. Fakat bu düş nereden, nasıl yola çıktı?

YANIT; Tekin Bey, bir yazar arkadaşımız daha var. On yıl kadar önce, benimle röportaj yapmak istedi, Aytül Akal sonra ikimiz bir araya geldik. O Amerika’daki çocuk müzelerini anlattı, benim ilk yurtdışı gördüğüm yer İsveç.. ben de orada gördüğüm çocuk etkinliklerini ve çocuk müzelerini anlattım.

Bunun üzerine Türkiye’de böyle birşey olamaz mı, diye bir girişim başlattık. İşte şimdi burada, Datça’dayız. Çok güzel bir belde, ilçe ve çok güzel bir doğa burası.

Değerli İzleyici,

Datça’da özgün bir çocuk şenliğini grup olarak arkadaşlarıyla birlikte sunan ve on yıldan bu yana bu düş peşinde, bir çocuk kütüphanesi ütopyası ile koşan eğitimci, yaratıcı çocuk oyunları uzmanı Sayın Necla Ülkü Kuglin ile söyleşi sürecek.

Bu şenliğe destek olan, katkı veren, çocuklar için yaratıcı düş olanaklarına kucak açan ve Datça’nın en güzel parkını bu rüya masallarına tahsis eden Datça Belediyesi… Bu konuda cömert davranan Belediye Başkanı Sayın Şener Tokcan da burada. Yurtdışındaki kültür değiş tokuşu içerikli bir geziden, bu şenlik için döndü.

Sayın Orhan Keskinsoy da burada. Datça Kent Konseyi Başkanı ki onun parmak izlerini de bu şenlikte görebiliyoruz. Başkan Sayın Şener ile yaptığımız söyleşiyi ve Orhan Bey’le olan söyleşiyi de yaratcı çocuk etkinliği görsellikleri ile yan yana yayımlayacağız. Bu ütopya gerçekleşneli ve bu şenlik her yerde duyulmalı…

Sevgi, içtenlik…

Tekin SonMez, 6 Haziran 2010, Muğla

Fotoğraflar; Feryal Özkale Sönmez, Muğla, Datça, 30 Mayıs 2010

(Sürecek)

Değerli İzleyici,

Kapadokya’yı geleneksel toprak insan ilişkisi ve kendisi için üretimi ile bu söyleşide biraz daha yakından tanıyacağız. Canlı anılarla Muğla doğasında Uçhisar’ı yaşayan Rektör Prof. Dr. Sayın Şener Oktik ile yaptığımız söyleşinin üçüncü bölümünü birlikte izliyoruz.
Sevgi içtenlik…

Tekin SonMez, Stockholm, 8 Nisan 2010

SORU; Sayın Şener Oktik, aileniz Uçhisarlı, siz Ankara’da doğdunuz. 60’lı yıllar ve Ankara Nevşehir arasında Uçhisar’da yazları bir kaya evde kalan çocukluk anıları. O kaya ev duruyor mu?
YANIT; Tekin Bey, babam tabii ki ordaki uzun dönem yaşamını güzelleştirmek için çok güzel bir ev yaptırdı Uçhisar’da ve biz bu evde yaşadık, resimleri var. Hatta geçenlerde gidip yeniden çektim, bir otel zincirinin parçası olmuş durumda. Evi de otelin bir parçası haline getirmişler. Bizim çocukluğumuzun geçtiği (yapılış şekli aslında bir kayanın uzantısı üzerine kurulmuş bir ev, kayanın içindeki bölümde soğuk bölge var, burda birtakım şeyleri saklıyorsunuz, ordakilerin tabiriyle şırahane denilen, pekmez yaparken üzümün ezildiği bölüm var. Benim çocukluğumda vardı, şimdi orayı başka amaçla kullanıyorlar) temel yapı orda duruyor, gittim gezdim.

SORU; Kapadokya kaya evleriyle ünlü! Kaya evlerde yaşam geleneğini yüzlerce yıl öteye bağlayan bu toplumu, sizin açınızdan ürettikleriyle tanıyalım. En tipik, en önemli özellik.. nasıl tanımlayacağız?

YANIT; Bence en önemli şey Kapadokya’da sürdürülebilir bir yaşamın olmasıdır. Kapadokya bölgesinde insanlar tükettiklerini üretmeye çalıştılar hep. Fakat başka bölgelere, örneğin Çukurova’ya gidin, Çukurova’daki bütün yapılanlar ticaret içindir, büyük arazileri eker biçer onu satar onunla karşılığında birşey alırlar. Kapadokya’da görürsünüz, insanlar kendi üzümünü, kendi patatesini, kendi buğdayını.. yani kendine has birşeyler yaparak sürdürülebilirliğini sağlıyor. Pekmezini kendi kaynatıyor, ekmeğini kendisi yapıyor, tavuğunu kendisi yetiştiriyor; koyunu, keçisi herkesin birşeyi var. Hiçbiri ticari meta değil.. bir anlamda değil.

SORU; Hiçbiri ticari meta değil, ama koyunu, keçisi var dediniz. Böyle pastoral dünyada çocukluk resimleri de var mı?
YANIT;Yani bakın yine.. evet.. 60’lı yıllar herhalde, hafızamdan gitmeyen resimler de vardır bu gidiş gelişlerden. Evde bir keçi vardı hiç unutmuyorum, keçi öldü, keçinin bir yavrusu vardı, yavru ortada kaldı ve yavruyu kardeşim gibi sütle besledim, büyüttüm ve yavru benden ayrılmazdı. Hiç unutmuyorum, o bölgeye çok turist gelirdi. O yavruyla turistler benim çok sayıda resmimi çekmişlerdir, adres alıp çoğunu da gönderdiler bana.. öyle resimlerim vardır benim.

SORU; 60’lı yıllarda Kapadokya kendi tüketimi için üretim yapıyordu, dediniz. Toplum bunu sürdürüyor mu?
YANIT; Benim 7-8 yaşlarında olduğum, tabii tabii 61-62.. o yıllar her aile kendi içerisinde yeterli bir döngü içerisindeydi. Bana göre farkı bu; bakın toprak yoktur, bir sekileme yapar, oraya toprak koyar maydanoz eker, domates eker kaysısını yatiştirir, elmasını. Ama çoğu zaman bunları ticaret için yapmaz. Tüketim için yapar. Kendi yaşamı için. Çünkü Kapadokya’da çok büyük, öyle ekip biçip de ticaret yapacak arazi yok aslında. Büyük ölçüde şu kadar araziye pamuk ekeceğim, bu kadar araziye buğday ekeceğim de bundan şu kadar ürün alacağım, bundan da ticaret yapacağım, demek mümkün değil. Şimdi Kapadokya’nın bu karakteri değişti, bir müddet sonra nüfusun artışıyla o bölge bu yaşamını sürdüremez hale getirdi..

SORU; Nüfus artışı o bölgenin bu yaşamını sürdüremez hale getirdi, diyorsunuz. Nüfus hareketleriyle gidenin yerine yenisi gelmedi mi?

YANIT; Sürdüremez hale getirdi getirdi ama Kapadokya özel birşey oldu. Bakın, incelediğinizde göreceksiniz, bu bölgedeki insanlar ticaretin taşıyıcısı oldular. Kapadokya’da çok sayıda kamyon şoförü vardır. Kapadokya’da çok sayıda kamyon vardır. Buna bağlı olarak Nevşehir’e bakın, bunların yan sanayileriyle sanayileşmiştir. Daha önce at arabası yapılırdı. Nevşehir’e gittiğinizde en çok ne yapılır, diye bir sorun. Şimdi karoser yapılır, kamyon arkası yapılır. Taşıyıcılık çünkü evet. Taşıyıcılık yapıyorlar. Bunlar işte nerden, Çukurova’dan alıyorlar ihtiyaç olan Doğu’ya, Ankara’ya vesaire vesaire yerlere götürüyorlar.

SORU; Sayın Oktik, Kapadokya’yı başkalarının görmediği bir açıdan gösteriyorsunuz ki analitik deneme yazılarına kaynak yapabileceğim bir değişim dinamiği ortaya çıkıyor sizi dinlerken. Turizme dönük genç kuşak, toprakla bağını sürdüren eski kuşak kadar mutlu mu size göre?

YANIT; Gençler, biz ve bizden daha genç olan grup turizmden büyük beklenti içine girmişler, onun rutinleriyle hayatlarını döndürüyorlar. Nedir bu, işte turiste bir çay satabilmek, yahutta bir halı satabilmek, kadınlara, artık özelliklerini kaybetmiş olan birtakım örgüleri ördürerek.. ama baktığınız zaman hiçbir özelliği olmayan şeyler…

SORU; Turizm geldi! Eski kuşak toprak ilişkisiyle nerede, değişen toplumda yeni kuşak kendisine nasıl bir rol yükledi size göre?

YANIT; Kaçınılmaz olarak Kapadokya’da turizmle beraber insanlar toprakla ilişkisini kopardı maalesef. Babamın o eski çocukluk arkadaşları halen şu anda ki onların hepsi 68 ve 80 yaş arası grubu bunlar toprakla hala uğraşmaya çalışıyorlar, hala o eski nostaljik olarak babasından kalan küçük toprak parçasına gidiyor, elma ağacının dibini kazıyor, yahut onu ilaçlıyor falan. Müthiş bir dinçlik var yani. Onları da görüyorum, çok mutlular.

Tüm Kapadokya fotoğrafları/arşiv; Tekin Sonmez kamerasından, söyleşi;  Muğla, Kasım 2009

İlkin toprak, su, hava ve güneş dörtlüsünün ortaya koyduğu ürünlere bakmak yeter.

Bunları çok uzaklarda aramayın! Stockholm’un devasa botanik müze sarayında aramayın.

New York’da, Londra’da, Güney Afrika’da, Paris’te, Venedik’te aramayın!
Dr. Ragıp Esener, orada Köyceğiz’de bir ütopya peşinde koştu, yaşadı ve onu ‘Saklı Cennet’ içinde gerçekleştirdi.

Muğla Köyceğiz çevresinde yaşayanlar! Sizlere sesleniyoruz!

Güzeli neden uzaklarda arayacaksınız?

Bakın hemen çok yakında bir adım ötede doğa harikası renk renk görsellikler sizleri bekliyor.

Şirin Köyceğiz kent merkezinden Batı yönüne, Ekincik/Sultaniye yoluna sürün.

2 km bile gitmeden, hemen sağdaki köprüden geçer geçmez soldaki yüksek palmiyelerin altından içeri girin.

Değerli İzleyici,

Ben ve eşim Feryal Hanım, tıpkı böyle sürdük.

Görkemli seyirliklerden çekimle birlikte Sayın Ragıp Esener ile kısa bir söyleşi de yaptık.

Geçen yıl sonu Stockholm’den Muğla ve Köyceğiz’e de yolumuz düştü.

Bu yeni blog ile Köyceğiz ve çevresine, modern medya türü bir gazetecilikle tanıtım katkısı vermek üzere seri, katılımcı söyleşiler yaptık.

Daha önceleri ‘Simgesi Yeni Karia, Karia Arkaik’ adlı belgesel kitapta yayınlanan (2005) söyleşi sonrası, önceki iki sayfayı Köyceğiz Belediye Başkanı Sayın Erbay’ın söyleşisine ayırdık.

Saklı Cennet Köyceğiz’de, Palmiye Müzesi ütopyasına yıllar veren Dr. Sayın Ragıp Esener bu kez aşağıdaki sunum ile birlikte internet sayfasında.

Daha sonra ikinci bölümle sürecek söyleşiyi ve renk renk doğa sanatı örneklerini izleyelim.
Sevgi içtenlik…

Tekin SonMez
Stockholm, 19 Ocak 2010

SORU; Sevgili Ragıp Esener, 2002’de sizinle söyleşi yaptık. Dediniz ki ‘Türkiye’de Rize’den sonra hemen hemen en çok yağış alan bölge burası.’ İklim değişikliği söyleniyor. Köyceğiz’de değişti mi?

YANIT; İklim devam ediyor. Yağmurlar son yıllarda azaldı.

SORU; Bir müze tasarımınız vardı, bu Palmiye Müzesi tasarımı bugün ne aşamada?

YANIT; Bizim düşüncemiz yaşayan palmiye müzesiydi.

O oldu sayılır. Tabii eksik türler, büyümeyen bitkiler var ama en azından bir nüvesi oluştu.

SORU; 2002’deki söyleşide; ‘bahçemizde yaklaşık 100’e yakın palmiye türü var dediniz. Bu sayı nedir şimdi?
YANIT; Palmiye türü sayımız 140, bütün bitkiler 1000’in üzerinde.

SORU; Bu bir rekor sayılabilir mi?
YANIT; Botanik bahçesi için sayılmaz. Çok büyük örnekler var tabii.. ama bunda doğal bitkiler dahil değil. Doğal bitkilerimizi ben de tanımıyorum fazla, ama herhalde birkaç yüz çeşit doğal bitki bahçede var.

SORU; Doğal bitki, doğal beslenme bitkileri mi?
YANIT; Hayır! Buranın doğal bitki örtüsü, mesela küçücük otlar, çalılar bu tanıma giriyor.

SORU; Enerji veren bitkiler.. ilginiz devam ediyor mu?
YANIT; Şifalı bitkilere devam ediyoruz. Bazı, gene tropik bitkilerin Türkiye’de ilk üretimlerini yapıyoruz.

SORU; Çin’den getirdiğiniz bitkiler var, bunlarla da ilginiz devam ediyor mu? Bunları değerlendirebiliyor musunuz, insanlara şifa vermesi açısından. Bir sunum yapabiliyor musunuz?

YANIT; Bunlarla özellikle uğraşan kimseler var, bizde olduğunu biliyorlar, sadece fidan olarak veya fide olarak satış yapıyoruz.